Liberal Eğitim Programı (2) - Yazar: Seda Şahin

Liberalizm kavramını tartıştığımız ilk hafta kafamda daha eleştirel ve liberal eğitime ilişkin daha çatışmacı bir yaklaşımım vardı. Açıkçası bu hafta ki derste eleştirel bakış açımı bir kenarda bırakarak yaklaştım. Çünkü konuya bu şekilde yaklaştığımda yanlış şekilde öğrendiğimi fark ettim. Bir nevi kavram kargaşası yaşamak istemedim.

Liberalizm -  liberalizm ve eğitimin birbirinden farklı kavramlar olduğunu dile getirdik (Arkadaşlarla bu şekilde yorumladık). Liberalizm ve eğitime ilişkin olarak yaklaşımım farklı bir durum aldı. Tanımına ve felsefesine yoğunlaştım. Literatürde liberalizm şu şekide tanımlanıyor: “Aydınlanma çağının yaratıcı olan aydınlar tarafından gerçekleştirilen bu akım insanın gelişmesine engel olan kilise baskılarına ve aristokrasi sınıfına karşılık olarak doğmuştur. Bu akımın felsefesinde akıl, doğa, bilgi birikimi önemlidir” (Gutek, 1997). Bu tanımla aslında derste konuştuklarımızı eşleştirmek beni netleştirdi diyebilirim.

Peters’ a ait makalelerde liberal eğitimin felsefesi çift yönlü olarak tartışmaya açılmıştır. “Bilgi için mi bilgi ” yoksa “Uygulama için mi bilgi ” önemlidir. Teori mi, pratik mi?, Kuram mı, uygulama mı? gibi değişik kelimelerle karşımıza çıkıyor. Bu anlamda yıllardır süregelen hemen hemen her eğitime ilişkin konularda karşımıza çıkan tartışmayı bir de liberalizm ve eğitim başlığı altında düşünelim. Bazen de bu kavramları tartışmanın bize katkısı olduğunu fakat bir sonuca ulaştırmadığını da düşünmüyor değilim. Belki de sonuca bağlamayacağımızı bildiğimiz halde tartışıyor olmamız bilgimizi ortaya çıkarmamız ve Sokratik tartışma metoduyla öğrenmemizi mi sağlıyor? Bir nevi bildiklerimizi ortaya çıkarmanın önemi yani “Bilgi için bilgi” önemlidir, kavramının ispatlanması diyebilirim. Aslında bu haftaki derste teori ve uygulama tartışmalarında ki düşüncelerim değişti diyebilirim. Çünkü daha önceden esasicilik, daimicilik, varoluşçuluk gibi kavramlara daha sıkıcı bakarken şimdi aralarındaki ilişkiyi anlamak hatta bazı noktalarda savunucularının birbirlerini desteklediğini görmek benim aydınlanmamı sağladı. Bu anlamda liberal eğitimi yaşayarak öğrendim diyebilirim. Peters’in savunduğu “Bilgi için bilgi” nın sağladığı özgürleşme duygusu beni de bu düşünceyi savunmaya itti..

Derste üzerinde konuştuğumuz Peters ve Shcwab’ın liberal eğitime ilişkin görüşlerinin (bilgi ve uygulama paradigması) çelişmesi ve zıt fikirleri benimsemelerini olması gereken bir durum olarak düşünüyorum. Schwab eğitim programlarına uygulama noktasından başlamayı öneriyor ve işe yarayan bilginin uygulamadan doğduğunu savunuyor. Ben bu duruma net bir cevap olduğunu sanmıyorum. Fakat bu çelişkiler de olmasaydı bize tartışacak ve düşüncelerimizi sorgulatacak bir durum da olmazdı. Aslında bu da bize liberal eğitimi bizzat liberal eğitim olarak yapmamızı sağlıyor. Bu çelişkilere cevap aramak,  entelektüel bir bilgi sahibi olmayı gerektiriyor. Klasikleri iyi okumak ve yorumlamak, büyük düşünürlerin fikirlerini öğrenmek, bilgi birikimi sağlamak, aklı geliştirmek liberal eğitimin temel felsefesidir.

Bu anlamda bu hafta ki derste bende değer kazanan “Bilgi için bilgi” düşüncesi olmuştur.