Liberal Eğitim Programı (2) - Yazar: Meryem Hamsi İmrol

Bilme ve anlamaya değer veren liberal eğitim anlayışının savları bireye, zihnini geliştirmeye ve özgürleştirmeyi vurgulayarak çağdaş eğitim yaklaşımlarına uygun gibi görünmektedir. Ancak okul sistemi ile birlikte değerlendirdiğimizde meslek edindirme, günlük yaşam problemlerine çözüm bulabilme gibi amaçlar doğrultusunda farklı yorumlamalarla karşılaşıldığı açıktır. Öyle ki okul kapısından giren birey için en önemli soru “öğrendiklerim işime yarayacak mı?” ya da “öğrendiklerim bana ne sağlayacak?” olmuştur. Bu durum öğrenciden başlayarak velilerin ve genel olarak politikacıların beklentileri ve söylemleri ile de desteklenmektedir. Sınav sistemleri, kademeler arası geçiş kriterleri, standartlar, yeterlikler gibi sınırlandırıcı pek çok faktörün etkisiyle kişisel gelişimden ziyade mesleki eğitime yönelik uygulamalar popüler olmakta ve gerçekleşmektedir.

Amaç, insan zihni ya da aklını özgürleştirmek ise bunu dışarıdan yapılacak bir müdahale ile sağlamayı akıldan bile geçirmemek gerekir. Özgürlük, seçim yapmayı, düşünmeyi, karar vermeyi ve sorumluluk almayı gerektirir. Bu bağlamda, liberal eğitim programlarında öğreneni aktif kılacak uygulamalara yer verilmesini beklemek yanlış olmayacaktır. Aksi takdirde eleştiriden uzak tutularak belli bilgi ve inançların zihinlere yerleştirilmesinden ve dogmatik bakış açısını geliştirmekten öteye gidilemez diye düşünüyorum. Dolayısıyla uygulamaya ne kadar yansıdığını net olarak bilemesek de öğretim programlarımızda yer alan becerilerin (eleştirel düşünme, akıl yürütme vb.) oldukça anlamlı olduğunu söylemek isterim. Ayrıca, liberallerin özgürlük idealinin uygulanması ile ilgili (doğal) sınırlayıcı faktörleri dikkate aldığımızda belki de öğrenenin özgürleştirilmesi sınıf içerisinde öğretmenin oluşturduğu ortam, planlamaları ve kullandığı yöntemler sayesinde gerçekleşecektir. Bu bilinç ve sorumluluk öğretmenler tarafından hissedilirse tabii...